Jy maak nié die bank ryk as jy geld leen vir motor koop

Deur Andró Griessel, 14 Mei 2016

Ja, jy het reg gelees. Dit druis in teen al die raad wat jy al gehoor het wat jou teen skuld waarsku. Andró Griessel verduidelik hoe skuld eintlik sin maak… mits jy natuurlik spaar ook.

Ek het twee weke gelede in my artikel oor motor koop, Koop wiele só slim, genoem dat ek ’n voorstander daarvan is dat jy voor aftrede jou voertuig finansier in plaas van kontant koop.

Benewens die sielkundige redes (dat die paaiement jou konserwatief behoort te hou) het ek ook aangevoer dat dit finansieel meer sin maak.

Uit die terugvoering op daardie artikel was dit vir my duidelik dat heelwat mense van my verskil.

Voordat ek die punt beter probeer verdedig, wil ek tog hê jy moet saam met my ’n vinnige oefening doen.

Kyk na twee lyne hieronder: Watter van die horisontale lyne is die langste? As jy alleen is, sê dit hardop. Indien jy hierdie in ’n koffiewinkel sit en lees, liefs nie.

P_02

As jy meen die onderste een is die langste, is jy waarskynlik normaal en stem saam met 90% van mense wat dit lees.

Dis verkeerd. Kry gerus ’n liniaal en meet die twee horisontale lyne tussen die pyle. Hulle is presies ewe lank. Die ergste is, selfs al weet jy dit, lyk die onderste een steeds langer.

Brein speel speletjies

Wat is die relevansie hiervan? Ons brein is geneig om speletjies met ons te speel. Bogenoemde was ’n optiese illusie, veroorsaak deur die pyle aan weerskante van die horisontale lyne.

DIE HELE DING OOR DIE BANK RYK MAAK WANNEER JY FINANSIER, IS EEN VAN DAARDIE KORTPAADJIES WAT EERLIKWAAR EENVOUDIG VERKEERD IS.

Daar is egter ander kortpaadjies wat ons brein probeer vat wanneer ons besluite moet neem. Die hele ding oor “die bank ryk maak” wanneer jy finansier, is een van daardie kortpaadjies wat eerlikwaar eenvoudig verkeerd is.

As jy sou redeneer dat dit beter is om die bank se finansiering te gebruik wanneer die bank se koers laer is as die opbrengs wat jy op jou beleggings verdien, sou jy korrek wees, maar steeds nie 100% nie.

Selfs teen ’n hoër koers as wat jy op jou beleggings geniet, sou dit steeds (tot op ’n punt) sin maak om die bank se geld te gebruik eerder as jou eie.

Hoe is dit moontlik, vra jy? Wel, waar ons brein ons weer in die steek laat, is waar ons vergeet dat met die afbetaling op ’n lening betaal jy rente op ’n dalende saldo (met ander woorde, die rentekomponent raak al kleiner) terwyl wanneer jy jou eie geld gebruik die “verlies” aangroei op ’n toenemende saldo (met ander woorde die geleentheidskoste raak al hoe groter).

Niks verduidelik mos beter as ’n voorbeeld nie, so hier is hy:

Koos koop ’n voertuig van R300 000. Hy het ’n belegging by Maatskappy X wat oor die afgelope tien jaar vir hom ’n gemiddelde opbrengs van 10% per jaar gegee het.

Hy moet nou kies tussen ’n lening by die bank oor vyf jaar teen 11% of om geld uit sy belegging te onttrek om die motor kontant te koop.

Eerste-linie-denke sou aanvoer dat hy 10%-groei gaan prysgee, maar 11%-rente gaan betaal (oftewel “iemand anders ryk maak”) en daarom is dit beter om sy geld uit sy belegging te onttrek en die motor klaar te betaal.

P_03

Die somme sê egter iets anders. Sien hierbo wat die totale “koste” betaalbaar deur Koos is oor die vyf jaar indien hy a) geld by die bank leen teen 11% of b) van sy eie geld gebruik.

Dit sal waarskynlik die meeste mense verbaas om te weet dat Koos rente van 5,33% of minder moes verdien op sy belegging voordat dit uit ’n finansiële oogpunt sou sin maak om sy eie geld te gebruik.

So waarom het ons brein ons so gefnuik?

Die brein is ’n komplekse orgaan en ek wil nie spekuleer oor die neurologiese afdraaipaadjies wat hy in hierdie geval vat nie, maar ek dink ’n deel van die antwoord lê in die feit dat die R91 364 se rente hier bo ’n fisieke uitgawe is, terwyl die R245 009 slegs ’n “skim”-uitgawe is. Dit is eenvoudig groei wat nie realiseer nie.

Maak egter geen fout nie dat Koos se balansstaat (bates minus laste) swakker daaraan toe sal wees as hy geld wat teen 10% groei sou gebruik om ’n voertuig te finansier eerder as om die bank se geld (teen 11%- rente) te gebruik.

By bogenoemde scenario het ek nog geensins die uitwerking van belasting in ag geneem nie. Onthou, indien jy beleggingsgeld onttrek om die motor kontant te koop, is daar nog ’n kapitaalwinskoste ook en indien jy die bank se finansieringskoste kan aftrek, is die effektiewe leningskoers nog laer as die 11%.

Ten slotte, as jy nou die ongemaklike gevoel kry dat die standaard-raad, dat jou huis jou grootste bate is en die beste belegging wat jy kan maak is om dit so vinnig moontlik af te betaal, ’n bietjie oorvereenvoudig is, is jy in die kol, maar meer hieroor op ’n ander dag.

* Andró Griessel is ’n gesertifiseerde finansiële beplanner en besturende direkteur van ProVérte Wealth & Risk Management. Volg hom op Twitter by @Andro720911. Hy skryf tweeweekliks vir Sake.