Koop wiele só slim

Deur Andró Griessel, 30 April 2016

As jy, soos ek, ’n bedenklike geskiedenis het ten opsigte van jou motorbesluite, sal vandag se artikel hopelik ’n bietjie help.

Ek het beter geraak oor die ­jare, maar ek sidder om die finansiële somme van dom besluite in hierdie gebied van my persoonlike finansies te bereken.

Indien hierdie artikel dus een persoon kan help om nie dieselfde foute te maak nie, is dit sekerlik die moeite werd.

So, hoe gemaak met motorkoop?

Kom ons hou dit eenvoudig: As jy jou motor as ’n bate beskou en jy die minimum geld wil afskryf per kilometer gery, koop ’n Toyota Fortuner of Toyota-bakkie. Moet my nie vra hoekom nie, maar om die een of ander rede wil almal een hê en hou dié voertuie hul waarde baie goed. Dit moet seker daardie “Alles loop reg, altyd reg”-deuntjie uit ons kinderdae wees wat in mense se kop vasgehaak het.

Indien jy egter motors met jou hart pleks van met jou kop koop, is daar ’n paar wenke oor hoe jy die pyn (van geld verloor) tot die minimum kan beperk.

Laat ek begin deur te sê soos baie dinge in die lewe is jou kans op ’n goeie uitkoms hier ook heelwat beter wanneer die besluite rustig en beredeneerd eerder as haastig en emosioneel geneem word. ’n Mens kan baie tegnies raak (glo my, ek het al) en probeer ontleed of diesel uiteindelik goedkoper uitwerk as petrol, of nuut beter as gebruik is, en of jy jou motor elke twee jaar of elke tien jaar moet vervang, ensovoorts.

In my ervaring is hierdie tipe ontledings van beperkte waarde. Wat wel van groot belang is, is dat jy ’n vooraf uitgewerkte plan moet kry vir jou voertuigaankope en daarby moet hou.

Kyk na die tabel hieronder. Alles in oranje is die goed wat jy gaan benodig vir jou om ’n plan uit te werk.

P_04

In die voorbeeld het die persoon en sy finansiële beplanner besluit dat hy/sy kan bekostig om 15% van sy netto salaris (dus die salaris ná aftrekkings soos belasting) aan te wend om ’n motor af te betaal. As jy weet wat die depresiasie op so ’n tipe voertuig behoort te wees, kan jy bepaal hoe duur jou volgende voertuig kan wees, watter deposito jy sal kan betaal en wat jou maandelikse paaiement in die toekoms sal wees. Sien ook hoe die paaiement van een motor tot die volgende nie wesenlik (vinniger as salarisverhogings) styg nie, wat beteken jou plan behoort volhoubaar te wees mits jou inkomste stelselmatig toeneem.

Vrae wat ons as finansiële beplanners gereeld gevra word in hierdie verband, en waarop jy antwoorde sal moet kry alvorens jy jou eie plan formuleer, is die volgende:


Hoeveel kan/moet ek bestee? 

Hierdie is die belangrikste vraag en gaan afhang van persoonlike omstandighede. Wat ek wel kan sê, is dat die orde van prioriteit van jou voertuigaankope reg moet wees. Jy moet eers jou noodsaaklike finansiële verpligtinge (aftreevoorsiening, verblyf, skoolgelde, ens.) bybring alvorens jy geld toedeel aan ’n motorpaaiement.

As die eerste item waaraan jy aandag gee in jou begroting die besteding aan jou voertuig is, is jy op ’n glibberige afdraand.


Moet ek nuut of tweedehands koop? 

Uit ’n finansiële oogpunt blyk ’n een of twee jaar oue voertuig met lae kilometers die meeste sin te maak. As jy nie te veel in ’n jaar ry nie, sal jy hierdie voertuig gemaklik vir drie jaar kan ry voordat sy motorplan verby is.

Die meeste motors se vinnigste koers van depresiasie vind plaas in die eerste jaar en dan rondom die periode wanneer die motorplan verstryk.


Oor hoe lank moet ek dit finansier en moet ek reswaardes neem? 

Wanneer jy oor langer as vyf jaar moet finansier en/of ’n reswaarde moet neem om die paaiement by te bring, is jy waarskynlik besig om jouself te dun te smeer en behoort jy te kyk na ’n goedkoper voertuig.


Moet ek dit enigsins finansier of moet ek dit kontant koop? 

Kontant koop is ook finansier. Jy tree eenvoudig op as die finansier in plaas van die bank. Moenie vergeet van die geleentheidskoste van beleggings nie.

Persoonlik sou ek nie geld uit my beleggings neem (of geld wat ek kon belê) om ’n voertuig te betaal nie. Ek sou verwag om beter as die bank se finansieringskoers te doen op my belegging en vir daardie rede eerder sy “goedkoper” geld wou gebruik.

’n Paaiement hou jou ook “nederig” ten opsigte van hoe ’n duur voertuig jy koop, terwyl die aanwending van kontant (ongeag die oorsprong) nie dieselfde uitwerking het nie.

Behoort ek my huisverband te gebruik as finansiering? 

Verkieslik nie. As jy die bedrag wat jy sou moes betaal op gewone korttermyn-motorfinansiering terugbetaal teen jou verband (binne vier tot vyf jaar), sal dit egter nie skade aan jou finansiële beplanning aanrig nie.

Onthou egter dat die premie-besparing op ’n halfpersentasiepunt oor ’n kort finansieringsperiode minimaal is. Ek sou dus hierdie vorm van finansiering vermy indien moontlik.

Moet ek my voertuig ry tot sy wiele afval of verkoop voor die motorplan verval? 

Bekostigbaarheid ter syde, solank jy vir lief neem met die feit dat eersgenoemde strategie gaan maak dat jou wiele eendag moontlik letterlik kan afval of dat jy sporadies op ’n ad hoc-basis groot bedrae geld gaan moet bestee aan jou voertuig se onderhoud, kan jy hierdie roete volg.

Ek het dit ook al probeer, maar die probleem kom die dag dat jy moeg gesukkel is en dan wil opgradeer na iets ordentliks. Die sprong in maandelikse uitgawe is dan baie groot.

Ten slotte, daar is vir seker ander oorwegings soos veiligheid, belasting, of jy privaat of deur ’n handelaar moet koop en motortoelaes wat in mindere of meerdere mate gewig dra.

Win dus advies by jou rekenmeester of finansiële beplanner in alvorens jy besluit op jou volgende aankoop en oorweeg dit sterk om ’n formele plan vir voertuigvervanging in te stel en daarby te probeer hou.

* Andró Griessel is ’n gesertifiseerde finansiële beplanner en besturende direkteur van ProVérte Wealth & Risk Management. Volg hom op Twitter by @Andro720911. Hy skryf tweeweekliks vir Sake.