Knysna-brande: Wat as so iets met jou gebeur?

Ek hoor die naweek twee ouens in die gimnasium praat oor die Knysna-brande en die een sê vir die ander: “Het jy gehoor die versekeringsmaatskappye gaan dalk nie betaal nie omdat dit ’n natuurramp (act of God) was?”

Daar word gereeld bespiegel of versekeraars wel ’n natuurramp verseker. Wel, benewens diefstal, botsings en ander ongelukke wat jou kan tref, is die oorsaak van die meeste eise weens sogenaamde natuurrampe: vloede, aardbewings, stormsterk winde en wegholbrande. En die goeie nuus is dié voorvalle word wel gedek.

Jy kan uitsonderlike gevalle kry waar versekeraars een van dié gebeure uitsluit uit hul dekking, maar slegs as dit ’n algemene verskynsel begin raak in ’n spesifieke gebied.

Baie mense kyk na die tragiese gebeure in die Knysna-omgewing, waar wegholbrande binne 24 uur massiewe verwoesting gesaai het, en wonder dadelik of hierdie slagoffers darem finansieel vergoed gaan word vir hul verliese en of daar nou nie weer iets in die fynskrif van hul polis staan wat gaan maak dat die versekeraar nie sy verpligting teenoor die slagoffers hoef na te kom nie.

Ek wil graag diegene wat dié vrese het, probeer gerusstel. As ons van die veronderstelling uitgaan dat die meeste van die woonhuise en hul inhoud wel verseker was by ’n gerespekteerde versekeraar, behoort die volgende te geld:

  • Dié soort gebeurtenis, waar ’n wegholbosbrand jou eiendom verwoes, geniet wel dekking by enige gerespekteerde versekeraar.
  • Jou woonhuis se struktuur en inhoud moet wel apart verseker wees. As jy net jou woonhuis se struktuur verseker het, maar nie die inhoud van jou huis nie, sal jy vir eersgenoemde kan eis, maar nie vir laasgenoemde nie.
  • Maak seker die uitgawes vir argitekskoste, sloping en puinverwydering word ook ingereken by die vervangingskoste van die woonhuis, want dit kan ’n hele paar rand ekstra kos.
  • Die versekerde bedrag moet die vervangingskoste verteenwoordig en nie die markwaarde nie. Indien jy nie jaarliks dié waardes met jou adviseur hersien het nie, kan jy moontlik onderverseker wees. As dit die geval is, gaan jy ongelukkig die persentasie wat jy ten min voor verseker is, self moet dra van jou eis. Dit is hier waar die woord awery ter sprake kom.
  • Die eis vir die skade aan jou woonhuis en die inhoud van jou huis word apart behartig. Indien jy net op die een onderverseker is, sal dit nie ’n uitwerking op die ander eis hê nie.
  • Raadpleeg jou versekerings¬adviseur oor bystandsdekking, wat normaalweg outomaties deel van jou versekering is, soos byvoorbeeld sekuriteitsdienste om jou half afgebrande, onbewoonde huis op te pas, tydelike verblyf, traumabehandeling ensovoorts.
  • Indien jy persoonlike items apart gespesifiseer het op jou versekering, soos byvoorbeeld juweliersware, fotografiese toerusting en sporttoerusting, sal dit nie ingereken word by jou huisinhoud se versekerde bedrag nie. Die versekeraar moet die eise apart hanteer aangesien dit gespesifiseerde items is waarvoor jy ’n aparte premie betaal het.
  • Woonhuise wat afgebrand het met voertuie wat nog in die motorhuise geparkeer gestaan het, sal uiteraard die nodige dekking geniet onder jou omvattende motorversekering, maar natuurlik teen billike markwaarde en nie teen vervangingswaarde nie.
  • Belangrik: In die geval waar jou woonhuis hoofsaaklik ’n houtkonstruksie het of jou huis ’n rietdak het, moet jy seker maak of daar spesifieke voorwaardes deur jou versekeraar gestel is met betrekking tot beveiliging teen brandskade, want so ’n soort huiskonstruksie hou ’n baie groter gevaar in vir brandskade as ’n huis gebou van stene met ’n sink- of teëldak.

As die versekeraar vereistes gestel het vir sprinkelbesproeiing op jou huis se rietdak, ’n brandmat in jou solder, brandblussers of enige ander brandvertragingsvereistes, sal jy daaraan moes voldoen het.

Indien jy nié die vereistes nagekom het nie, is die kans goed dat jou eis afgekeur gaan word.

Die versekeraar of jou versekeringsadviseur moes egter met die uitneem van die versekering jou aandag gevestig het op spe¬siale vereistes gestel op jou versekering sodat jy bewus kon gewees dat jy daaraan moet voldoen.

Wanneer word eise nié betaal?

Benewens spesifieke vereistes waaraan jy moet voldoen vir byvoorbeeld houthuise of huise met rietdakke, onder watter ander omstandighede kan jy dalk ’n probleem hê met jou eis?

  1. As jou versekeringspremie nie betaal is nie en jou versekering reeds verval het.
  2. As die oorsaak van die brand verwant is aan politieke oproer of ’n staking en jy nié Sasria-dekking daarvoor uitgeneem het nie. (Dis gewoonlik standaard op versekeringspolisse.)
  3. As die eienaar sy eie eiendom aan die brand gesteek het om ’n finansiële voordeel daaruit te probeer kry.
  4. As die eienaar van die ¬gebou nie die nodige voorsorg aan die dag gelê het om sy -eiendom te beskerm of te beveilig teen diefstal nadat die brand plaasgevind het nie.

Wat is awery?

Die beginsel van awery waarna vroeër verwys is, verdien miskien ’n bietjie ekstra aandag aangesien dit heelwat probleme en ongelukkigheid veroorsaak.

As ’n praktiese voorbeeld:

Gestel jou huis se werklike vervangingskoste is R5 miljoen, maar om die een of ander rede is dit vir slegs R3 miljoen verseker, dan is jy slegs vir 60% van jou werklike vervangingswaarde verseker.

Daar is mense wat glo dat dit nie ’n probleem is nie, want in die geval van totale verlies is hulle bereid om ’n kleiner huis te bou of te koop wat binne die R3 miljoen-dekking val. In die geval van ’n gedeeltelike verlies het hulle mos darem R3 miljoen dekking waaruit die versekeraar hulle kan vergoed vir hul skade.

Dit is met laasgenoemde waar daar gewoonlik ’n groot probleem opduik wanneer jy net gedeeltelike skade het, soos ’n kwart van jou huis wat afgebrand het. Jou koste om daardie kwart te herstel is nou R1,25 miljoen, maar omdat jy slegs 60% dekking het, gaan die versekeraar jou slegs 60% uitbetaal (60% x R1,25 miljoen = R750 000). Baie versekerdes is dan briesend, want hulle voel hulle het ’n premie vir R3 miljoen betaal.

Waak daarteen dat hierdie nie met jou gebeur nie. Die paar rand ’n maand wat jy bespaar deur onderverseker te wees, is gewis nie die risiko werd nie.

Die onlangse gebeure was ’n nare herinnering hoe vinnig dinge skeef kan loop en jy groot finansiële verliese kan ly.

Maak seker jy het sinvolle versekering en dat jy voldoen aan enige vereistes wat die versekeraar gestel het.

Willie Griessel is ProVérte Wealth se spesialis oor risikoversekering. Hy is die broer van Andró Griessel, ’n gereelde rubriekskrywer vir Sake, en stigterslid van die versekeringsfirma Stofberg & Griessel.

Alhoewel alle moontlike sorg geneem is met die opstel van hierdie dokument kan die feitelike korrektheid van die inligting hierin vervat, nie gewaarborg word nie. Hierdie dokument behels nie advies nieen enigiemand wat enige finansiële optrede beoog op grond van hierdie dokument, word sterk aangeraai om eers met sy/haar persoonlike finansiële adviseur oorleg te pleeg. ProVérte Wealth & Risk Management is ‘n gemagtigde finansiële diensverskaffer met FSP no. 5966.